Zweedse Neonazi’s in Oekraïne—op NAVO-missie?

Deze week was ik in Kopenhagen voor een lezing en hoorde daar van studenten dat er een paar dagen daarvoor een ernstig incident met Neonazi’s was geweest in het naburige Zweden. Deelnemers aan een demonstratie tegen geweld tegen vrouwen in Malmö, op 8 maart (internationale vrouwendag), waren aangevallen met messen. Daarbij was een bekende actievoerder tegen racisme en geweld tegen homo’s, die al een tijd door de Svenskarnas Parti (Partij van de Zweden, een Neonazi groep) op hun website was ‘gevolgd’, zo zwaar toegetakeld dat hij nog steeds op de intensive care ligt. Drie vrouwen liepen steekwonden in armen en longen op. Bij terugkeer vond ik de details van dit gebeuren op een anarchistische website. Wat dit incident nog extra zorgwekkend maakt is dat een van de leiders van de PvdZ, Andreas Carlsson, die zelf bij de aanslag betrokken was, net terug was uit Oekraïne waar hij en zijn partijleden de zusterpartij Svoboda en de Rechtse Sector in de straatgevechten hadden bijgestaan. 

Straatgevechten op Maidan in Kiev

Een deel van de groep was achtergebleven om dienst te nemen in de nieuwe Nationale Garde van Oekraïne, die op dit moment wordt gevormd onder auspiciën van de Nationale Veiligheidsraad (waarin Svoboda en Rechtse Sektor de belangrijkste posities bekleden), met een geplande sterkte van 60,000 man. Carlsson was teruggekeerd om thuis ‘orde op zaken’ te stellen.

Wordt de Krim een nieuwe Cuba-crisis?

In de crisis rond de Krim wordt dezer dagen alom de Koude Oorlog in herinnering geroepen, en daar is ook wel enige reden voor. Wat we meemaken is immers de voortgaande instorting van de Sovjet-Unie, die naar schatting 194 verschillende nationaliteiten omvatte (de Oekraïne alleen al 132). Daarmee wordt, als eenmaal het liberale principe van een natie-staat wordt doorgevoerd (idealiter met bescherming van ‘minderheden’) een eindeloze reeks conflicten in gang gezet, waarbij de emoties hoog oplopen—en niet alleen gespeelde emoties zoals Julia Timosjenko op de foto. 

De USSR was, net als China en Joegoslavië, gebaseerd op twee hele andere principes omtrent nationaliteit, nl. internationalisme en autonomie—volkeren leven samen op een gedeeld grondgebied en zelfs de kleinste hebben het recht op hun eigen taal voor cultuur, bestuur, onderwijs enz. Natuurlijk lukte dat in de praktijk niet altijd, maar wat vandaag de dag speelt is de feitelijke onmogelijkheid om zoals het liberalisme voorschrijft, alle volkeren, tot de kleinste toe, hun eigen staat te geven. 

In Syrië met de jihadisten, in Oekraïne met de fascisten - tel uit je winst

De reactie van politiek en media in het Westen op de Russische troepenversterkingen op de Krim zijn van een verbazende kortzichtigheid en soms ronduit lachwekkend. Wat te denken van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Kerry die zijn verontwaardiging uitsprak over het ‘binnenvallen van een land onder valse voorwendsels’. In Irak vielen vorige maand (februari) 1700 doden bij het voortrazende geweld, maar de Britse minister William Hague, wiens land onveranderlijk van de partij was als er ‘landen moesten worden binnengevallen onder valse voorwendsels’, noemde de Krim plechtig van de ‘grootste crisis in de 21ste eeuw’. 

Kerry heeft direct al $1 miljard hulp geboden. Dat is een mooi begin van de naar schatting $35 miljard die Oekraïne op korte termijn nodig heeft om financieel te overleven (wat zonder Rusland so-wie-so onmogelijk is). Op de foto staat Kerry met links ‘president’ Toertsjinov, die indertijd als chef van de Oekraiense geheime dienst documenten vernietigde waaruit bleek dat Yuliya Timosjenko banden had met de georganiseerde misdaad, en rechts ‘premier’ Jatsenjoek, de leider van haar ‘Vaderland’-partij toen ze door Janoekowitsj opgesloten was wegens fraude.

Regimewisseling in Oekaïne nu openlijk op de agenda

Even leek het erop dat de amnestiewet voor gevangen gehouden demonstranten èn relschoppers de gemoederen in Oekraïne tot rust had gebracht, maar de overheidsgebouwen die door de oppositie werden verlaten (voorwaarde voor de amnestie) zijn prompt weer bezet door radicale elementen. Daarnaast heeft de door Duitsland gesteunde bokser Vitaly Klitsjko verklaard dat zijn partij Udar klaar is voor een nieuwe coalitieregering.

Dit binnen een dag na overleg met bondskanselier Angela Merkel. Klitsjko drong daarbij aan op het instellen van EU-sancties tegen president Janoekowitsj en zijn medestanders. Nu is het moeilijk sancties af te kondigen tegen een regering die een amnestiewet uitvoert, dus de rellen komen goed uit. De Britse Independent rapporteerde in de namiddag van de 18de februari al vier doden. Vanochtend op de BBC en Russia Today wordt gesproken van twintig tot vijfentwintig, onder wie een aantal politieagenten—de oppositie is bewapend. Dat schept mogelijkheden, laten we er geen doekjes om winden. 

Het Russische ministerie van buitenlandse zaken heeft een verklaring uitgegeven waarin erop gewezen wordt dat het Westen door het aanmoedigen van geweld tegen een zittende regering een grote verantwoordelijkheid op zich nemen. Maar de nieuwe koude oorlog tegen Rusland is al lang aan de gang en naar Moskou wordt niet meer geluisterd. Aan de vooravond van de Olympische winterspelen zond Amnesty International radiospotjes uit dat we niet moesten toelaten dat Poetin ‘zijn feestje’ ongestoord kon vieren; de VS hebben ondanks Russische protesten een eerste marineschip met anti-raket-raketten in de Middellandse Zee gestationeerd.

In Libië zoeken we nog waar ze gebleven zijn, maar nu krijgen Syrische rebellen ook luchtdoelraketten

In een nieuwe stap om te proberen de onderhandelingen in Genève te ontregelen is Saoedi-Arabië volgens berichten in de Wall Street Journal en op Russia Today van plan luchtdoelraketten te leveren aan de opstandelingen in Syrië. Anti-tankraketten van Russische makelij en Chinese luchtafweerraketten die van de schouder afgevuurd worden, liggen al in opslagplaatsen in Jordanië en Turkije. 

Volgens de WSJ zouden rebellenleiders op 30 januari jongstleden op een bijeenkomst met agenten van de Amerikaanse en Saoedische inlichtingendiensten in Jordanië overeenstemming hebben bereikt inzake de leveranties. 

Is Iran isoleren het hoofdmotief in Syrië?

De rivaliteit tussen de EU en de VS die inzake Oekraïne aan het licht kwam met de uitval van onderminister Nuland, speelt ook inzake Syrië en Iran. Haar baas John Kerry heeft nu zelfs gedreigd, sancties tegen Frankrijk in te stellen nu dat land een zware zakendelegatie naar Iran heeft gestuurd om als eerste de vruchten te plukken van het akkoord met Teheran (dat overigens eerder door datzelfde Frankrijk werd opgehouden om weer orders naar Saoedi-Arabië te kunnen boeken en Israël en de Israëlische lobby in Frankrijk te vriend te houden). 
Het wordt steeds duidelijker dat het voortslepen van de strijd in Syrië er o.a. op gericht is, Hezbollah in Libanon (hieronder op een parade) te isoleren van zijn machtige bondgenoot Iran.

Dit is de agenda van Israël, die door de VS als hoogste leidraad geldt. Eén van de ‘bezette gebieden’, naast de Westoever en de Golan-hoogte, is het Amerikaanse Congres. Geen Congreslid in Washington die het in zijn/haar hoofd zal halen, daarvan af te wijken.

Oekraïne een nieuw Joegoslavië?

Op alle media was vanochtend te horen dat de Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken, Victoria Nuland, over de telefoon een krachtterm gebruikt over de Europese Unie—‘F**k the EU’. Dat is dan nieuws.
Veel belangrijker is natuurlijk wat vooraf ging aan deze uitroep. Daarin bespreekt Nuland met de Amerikaanse ambassadeur in Kiev, wie er in de regering van Oekraïne moet komen. (Hieronder zien we de twee op het Maidanplein onder demonstranten broodjes uitdelen). 

In het telefoontje zegt Nuland tegen de ambassadeur dat het aanbod van president Janoekovitsj om oppositieleider Arseniy Yatsenyoek premier te laten worden, en de oud-bokser Vitaly Klitsjko vice-premier, ‘geen goed idee’ is. Yatsenyoek is OK, maar Klitsjko moet erbuiten blijven. Ambassadeur Pyatt is dezelfde mening toegedaan. ‘Laat hem eerst maar zijn politieke huiswerk gaan maken’, zegt hij.

Syrië: wapenleveranties in plaats van onderhandelen

Toen enige maanden geleden wapenopslagplaatsen van het Vrije Syrische Leger werden geplunderd door het Islamitisch Front, schortte de VS de wapenleveranties aan de oppositie op. Maar nu de onderhandelingen in Montreux (‘Genève II’) zijn begonnen, worden eerdere restricties weer opgeheven. 

Nadat de VS de VN hadden gedwongen, de uitnodiging aan Iran om aan het overleg deel te nemen, weer in te trekken, is nu uitgelekt dat het Amerikaanse Congres achter gesloten deuren de wapenleveranties aan de oppositie heeft hervat. Eén en ander bovenop de hernieuwde eis dat president Assad moet aftreden alvorens er resultaat kan worden geboekt in het overleg.

 Kerry legt Ban nog eens uit wie de baas is

Dat wil niet zeggen dat de onderhandelingen voor niets zijn: de Syrische regering en de oppositie (d.w.z., dat deel dat in Zwitserland aan tafel zit) hebben na het nodige getouwtrek overeenstemming bereikt dat humanitaire hulp het belegerde en van de buitenwereld afgesloten Homs mag worden gestuurd en dat vrouwen en kinderen de verwoeste stad mogen verlaten.

Syrië-conferentie van start—partijen die mee mogen praten leggen hun kaarten op tafel

De lang verwachte conferentie die moet proberen greep op het conflict in Syrië te krijgen, is begonnen. Het is misschien wel veelbetekenend dat men voor ‘Genève II’ eerst naar Montreux moest uitwijken vanwege een conferentie van horloge-makers, want de klok tikt: de jihadisten van de Islamitische Staat van Irak en de Levant (ISIS), hebben enkele grote steden in Irak (Fallujah en Ramada) en in Syrië (Raqqa) in handen en het ziet er voorlopig niet naar uit dat ze daaruit verjaagd worden. Regeringskringen in Irak hebben al verklaard dat Bagdad in handen van ISIS kan vallen, zo zwaar is de bewapening van deze groep. Daarnaast zijn er nog zo’n 1000 grotere en kleinere gewapende groepen in het land (en over de grenzen met Irak en Libanon) actief. 

 

 

ISIS militie in Fallujah

 

Intussen hebben de Amerikanen en hun bondgenoten in het Syrische conflict een eerste succes behaald: de uitnodiging door Ban Ki-moon aan Iran om deel te nemen aan de besprekingen, werd na een dag weer ingetrokken—een voor de VN wel uiterst beschamende tik op de vingers. Maar nog belangrijker is dat het de conferentie tot een machteloze vertoning reduceert, want het conflict dat in Syrië wordt uitgevochten, is (als we even afzien van de Israëlische bezetting van Palestina die als katalysator werkt) een conflict

1. tussen de autoritaire staat en een democratische oppositiebeweging in het land zelf;
2. tussen de VS/NAVO/EU en Rusland;
3. tussen Saoedi-Arabië, Qatar, de Emiraten, en hun bondgenoot Erdogan in Turkije enerzijds; en Iran en zijn bondgenoten (m.n. Hezbollah in Libanon) anderzijds;
4. tussen avonturiers en fanatici uit de hele Islamitische regio inclusief Europa en de Kaukasus, verenigd onder de noemer van een radicale Soenni-Islam; en de seculiere staten van Noord Afrika en het Midden Oosten.

Brief van Oorlog is geen Oplossing aan Kamercommissie Buitenlandse zaken

Voorafgaand aan het Kamerdebat over Syrië dat op donderdagavond 16 januari wordt gehouden, heeft Oorlog is geen Oplossing de onderstaande brief geschreven aan de leden van de Vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken:

Aan de leden van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken

De brief van 13 januari 2014 van de minister van buitenlandse zaken en de minister van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking legt aan Uw commissie een verslag van gebeurtenissen voor waarin de sleutelelementen ontbreken. Die elementen zijn

a)      de Nederlandse steun voor de Amerikaans-Britse invasie van Irak in 2003, die door de Irakese staat te vernietigen, het land in een chaos heeft gestort waaraan geen eind lijkt te komen.

b)      De Nederlandse steun voor de gewapende opstand tegen de Syrische staat. De in de brief genoemde stationering van Patriot-eenheden in Turkije is daarvan de militaire kern, maar ons land heeft daarnaast op diverse fronten meegewerkt aan het versterken van de oppositie (die als zodanig ‘gewapend’ is)